الزامات سازمان ISQI در سال 1405 برای شرکت های خودروسازی

با تدوین و اعلام استاندارد جامع INSO 23860:1405 و استمرار اجرای نظام‌های «تأیید نوع (TA)» و «تطابق تولید (COP)»، سال ۱۴۰۵ را می‌توان یکی از مهم‌ترین مقاطع تحول در ساختار استانداردی صنعت خودروی کشور دانست. در این چارچوب، خودروسازان و واردکنندگان موظف‌اند تمامی فرآیندهای طراحی، توسعه محصول، آزمون، تولید، کنترل کیفیت و مدیریت زنجیره تأمین خود را با آخرین بازنگری‌های استانداردهای ملی و مراجع اروپایی همسو سازند. این الزامات صرفاً محدود به اخذ مجوز اولیه نبوده، بلکه استمرار انطباق در کل چرخه عمر محصول و تولید انبوه را نیز در بر می‌گیرد و مستلزم نگاه سیستمی و مدیریتی در سطح کلان سازمان است.

نقش ISQI در نظام استاندارد و کیفیت صنعت خودرو

شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران (ISQI) به‌عنوان نهاد ارزیاب تخصصی در حوزه خودرو، نقش محوری در سنجش انطباق محصولات با الزامات استانداردی ایفا می‌کند. این شرکت در تعامل با سازمان ملی استاندارد ایران، مسئول بررسی مستندات فنی، ارزیابی نتایج آزمون‌ها، انجام بازرسی‌های میدانی و نظارت بر اجرای نظام‌های TA و COP است.

از منظر مدیریتی، تعامل اثربخش با ISQI نیازمند استقرار نظام‌های شفاف، قابل ردیابی و مبتنی بر داده است؛ به‌گونه‌ای که هر تصمیم مهندسی، هر تغییر در مشخصات محصول و هر نتیجه آزمون، دارای سابقه مستند و قابل ارائه باشد. شرکت‌هایی که از رویکرد سنتی و مبتنی بر فایل‌های پراکنده استفاده می‌کنند، در مواجهه با ارزیابی‌های جدید با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهند شد.

استاندارد جامع INSO 23860:1405 و چارچوب آن

استاندارد INSO 23860:1405 به‌عنوان یک استاندارد جامع و چندبخشی، برای خودروهای گروه‌های M، N و O و همچنین سیستم‌ها، قطعات و مجموعه‌های فنی تدوین شده است. این استاندارد بر پایه مرجع اروپایی EU 2021/535 تنظیم شده و هدف آن هم‌راستاسازی ساختار استاندارد ملی با الزامات روز بین‌المللی است.

ویژگی‌های کلیدی استاندارد ۱۴۰۵

• پوشش جامع الزامات ایمنی فعال و غیرفعال خودرو
• تعیین چارچوب مشخص برای ارزیابی سیستم‌ها و مجموعه‌های فنی مستقل
• هماهنگی با ساختار مقررات اروپایی و استانداردهای ECE
• ایجاد مبنای یکپارچه برای فرآیند تأیید نوع محصولات جدید
• شفاف‌سازی الزامات آزمون و نحوه ارائه گزارش‌های فنی

با توجه به گستردگی این استاندارد، شرکت‌ها باید نقشه راه مشخصی برای انطباق تدریجی با تمامی بخش‌های آن تدوین کنند. این موضوع شامل بازنگری در طراحی محصول، بررسی شکاف‌های استانداردی، برنامه‌ریزی آزمون‌های تکمیلی و هماهنگی با آزمایشگاه‌های مورد تأیید است.

الزامات تأیید نوع (Type Approval - TA)

تأیید نوع فرآیندی است که طی آن یک نمونه مشخص از خودرو یا سیستم مربوطه از نظر انطباق با الزامات فنی و ایمنی ارزیابی می‌شود. بدون دریافت گواهی تأیید نوع، عرضه محصول به بازار امکان‌پذیر نیست. در چارچوب استانداردهای جاری، دامنه استانداردهای مرتبط با TA گسترده بوده و شامل ده‌ها عنوان مقررات فنی است.

اقدامات ضروری برای موفقیت در فرآیند TA

• تهیه و نگهداری پرونده فنی کامل محصول (Technical File)
• انجام آزمون‌های عملکردی و ایمنی در مراکز معتبر
• مستندسازی دقیق مشخصات طراحی و تغییرات مهندسی
• ایجاد هماهنگی مؤثر بین واحد مهندسی، کیفیت و امور استاندارد
• پایش مستمر تغییرات استانداردهای مرجع و اعمال به‌روزرسانی‌ها

در عمل، چالش اصلی بسیاری از شرکت‌ها نه در انجام آزمون، بلکه در مدیریت نظام‌مند اسناد، نسخه‌ها و تغییرات است. هرگونه مغایرت بین مستندات و محصول واقعی می‌تواند منجر به تأخیر در صدور مجوز شود.

الزامات تطابق تولید (Conformity of Production - COP)

تطابق تولید تضمین می‌کند که محصولات تولید انبوه، همان ویژگی‌ها و مشخصات نمونه تأییدشده را حفظ کرده‌اند. این نظام شامل ارزیابی اولیه خط تولید و همچنین بازرسی‌های ادواری است. در این چارچوب، تمرکز اصلی بر پایداری فرآیند تولید و اثربخشی نظام کنترل کیفیت است.

محورهای کلیدی COP در سال ۱۴۰۵

• استقرار کنترل‌های کیفی مستمر در خطوط تولید
• کالیبراسیون و صحه‌گذاری تجهیزات آزمون و اندازه‌گیری
• ثبت نظام‌مند داده‌های تولید و نتایج آزمون‌های دوره‌ای
• مدیریت انحرافات، اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه
• ارزیابی و پایش عملکرد تأمین‌کنندگان قطعات

در چارچوب COP، هر تغییر در مواد اولیه، طراحی قطعه، فرآیند تولید یا تأمین‌کننده باید از منظر تأثیر بر انطباق استانداردی بررسی و مستندسازی شود. این موضوع اهمیت مدیریت تغییر (Change Management) را دوچندان می‌کند.

تأثیر الزامات ۱۴۰۵ بر ساختار مدیریتی خودروسازان

الزامات جدید صرفاً یک الزام فنی نیستند؛ بلکه بازتعریف نحوه مدیریت کیفیت در سازمان را ایجاب می‌کنند. مدیران ارشد باید اطمینان حاصل کنند که ساختار سازمانی، ابزارهای نرم‌افزاری و فرهنگ سازمانی، همگی در راستای انطباق پایدار با استانداردها حرکت می‌کنند.

• ضرورت یکپارچه‌سازی اطلاعات مهندسی، کیفیت و تولید
• افزایش شفافیت و قابلیت ردیابی تصمیمات فنی
• کاهش ریسک توقف تولید ناشی از مغایرت استانداردی
• بهبود اعتبار برند در بازار داخلی و صادراتی
• افزایش آمادگی برای ارزیابی‌های دوره‌ای ISQI

در صورت نبود سیستم‌های یکپارچه، مدیریت این حجم از الزامات و مستندات می‌تواند منجر به اتلاف منابع، دوباره‌کاری و افزایش ریسک‌های قانونی شود.

راهکار اجرایی برای انطباق پایدار با الزامات ISQI 1405

تجربه شرکت‌های پیشرو نشان می‌دهد که انطباق پایدار با استانداردهای جدید، بدون بهره‌گیری از ابزارهای دیجیتال و سامانه‌های یکپارچه مدیریت فرآیند، دشوار خواهد بود. مدیریت دستی اسناد و فایل‌های پراکنده، پاسخگوی پیچیدگی‌های استاندارد ۱۴۰۵ نیست.

سیدارسافت با ارائه راهکارهای نرم‌افزاری تخصصی در حوزه مدیریت فرآیند، کیفیت و خدمات پس از فروش صنعت خودرو، بستر لازم برای انطباق نظام‌مند با الزامات ISQI را فراهم می‌سازد. این سامانه‌ها امکان مدیریت متمرکز داده‌ها، کنترل نسخه اسناد، ثبت سوابق آزمون، پایش عملکرد تأمین‌کنندگان و تولید گزارش‌های ساختاریافته را فراهم می‌کنند.

• مدیریت یکپارچه مستندات و الزامات استانداردی بر اساس آخرین بازنگری
• پشتیبانی از فرآیندهای TA و COP با قابلیت ردیابی کامل سوابق
• ایجاد داشبوردهای مدیریتی برای پایش وضعیت انطباق
• کاهش خطای انسانی و جلوگیری از مغایرت‌های مستندی
• افزایش سرعت آماده‌سازی گزارش‌های موردنیاز ISQI

استقرار چنین سامانه‌ای به مدیران این اطمینان را می‌دهد که تمامی الزامات استاندارد ۱۴۰۵ به‌صورت ساختاریافته و قابل کنترل مدیریت شده و سازمان در برابر ارزیابی‌های داخلی و خارجی از آمادگی کامل برخوردار است.